വ്യവസായ നയപ്രമേയം - 1956

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ അംഗീകാരത്തിനും സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും പിന്നാലെ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഏറ്റവും സമഗ്രമായ വ്യവസായ നയമായിരുന്നു 1956-ലേത്.

ഈ നയത്തെ ഇന്ത്യയുടെ 'സാമ്പത്തിക ഭരണഘടന' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാം. കാരണം, ഇത് ഭാവിയിലെ വ്യവസായ നയങ്ങളുടെ (പ്രത്യേകിച്ച് 1991 വരെ) അടിസ്ഥാന രൂപരേഖ മാത്രമല്ല, രാജ്യത്തിന്റെ പൊതുവായ സാമ്പത്തിക നയങ്ങളുടെ കൂടി അടിത്തറയായിരുന്നു.

പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ: സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ നിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കുക, ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് രീതിയിലുള്ള സമൂഹം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനായി വ്യവസായവൽക്കരണത്തിന് വേഗത കൂട്ടുക എന്നിവയായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ.

വ്യവസായങ്ങളുടെ തരംതിരിക്കൽ

ഈ നയം വ്യവസായങ്ങളെ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിച്ചു:

 ▪️ ഷെഡ്യൂൾ A (പൊതുമേഖല): പതിനേഴ് വ്യവസായങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും പൊതുമേഖലയ്ക്കായി മാറ്റിവെച്ചു. ഉദാഹരണത്തിന്: ആയുധങ്ങളും വെടിക്കോപ്പുകളും, ആണവോർജ്ജം, ഇരുമ്പ്-ഉരുക്ക് വ്യവസായം തുടങ്ങിയവ.

▪️ ഷെഡ്യൂൾ B (മിശ്രമേഖല): പന്ത്രണ്ട് വ്യവസായങ്ങളെ പൊതു-സ്വകാര്യ സംരംഭങ്ങളുടെ മിശ്രമേഖലയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഇവ ക്രമേണ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലാക്കാനും പുതിയ യൂണിറ്റുകൾ സർക്കാർ തന്നെ ആരംഭിക്കാനും തീരുമാനിച്ചു. ഉദാഹരണത്തിന്: വളം, അലുമിനിയം, യന്ത്രസാമഗ്രികൾ തുടങ്ങിയവ.

▪️ഷെഡ്യൂൾ C (സ്വകാര്യമേഖല): ബാക്കിയുള്ള എല്ലാ വ്യവസായങ്ങളും അവയുടെ ഭാവി വികസനവും പൊതുവേ സ്വകാര്യമേഖലയുടെ സംരംഭകത്വത്തിനും താൽപ്പര്യത്തിനും വിട്ടുകൊടുത്തു.